Raki czy raczki? Kiedy używać i jakie są różnice?
Wędrowcy i miłośnicy gór często spotykają się z dylematem: kiedy powinniśmy sięgnąć po raki, a kiedy raczki? Oba te narzędzia służą do zwiększenia bezpieczeństwa podczas poruszania się po oblodzonych lub zaśnieżonych nawierzchniach, ale różnią się konstrukcją, przeznaczeniem i efektywnością. W poniższym artykule wyjaśniam różnice między rakami a raczkami oraz podpowiadam, kiedy które z nich warto wybrać.
Na wstępie dodam, że osobiście nie jestem fanem raczków, choć doceniam ich użyteczność w niektórych sytuacjach. Zabieram je tylko na trasy, gdzie kąt nachylenia nie przekracza 20 stopni, np. na Gęsią Szyję, Sarnią Skałę lub jadę w miejsce, gdzie nie ma bardziej stromych tras. Idealnie sprawdzą się w Finlandii czy na Islandii. Gdy wybieram się w góry wysokie, takie jak Tatry, nie pakuję ich nawet do plecak. Być może w reglach noszenie ich byłoby bardziej komfortowe, ale wyżej i tak muszą trafić do plecaka. Dlatego są tylko i wyłącznie zbędnym ciężarem. Warto zwrócić uwagę, aby nie kupować nakładek antypoślizgowych, te produkty nadają się tylko i wyłącznie na chodnik. Nawet w dolinach powinniśmy ich całkowicie unikać. Niewątpliwie kuszą ceną (około 40 zł do 120 zł za raczki), ale często spadają z butów, a kolce są zbyt krótkie, aby zapewnić nam przyczepność nawet na niewielkim nachyleniu. Poniżej znajduje się zdjęcie nakładek, które mówi wszystko, dlaczego nie jest to dobry produkt w góry.
Raki – solidne wsparcie w trudnym terenie
Raki to zaawansowane narzędzia dedykowane przede wszystkim do aktywności wysokogórskiej i poruszania się po stromych i bardzo stromych, zaśnieżonych lub oblodzonych stokach. Należy jednak rozbudować to określenie. Nie muszą wystąpić znaczne trudności techniczne, aby wycieczka miała charakter wysokogórski. Opierając się na Tatrach, zimowa wycieczka na Czerwone Wierchy, Wołowiec czy Starorobociański Wierch wymaga tylko i wyłącznie raków!
Rodzaje raków
- Koszykowe – przeznaczone do butów z lekkim usztywnieniem. Montaż jest szybki i stabilny. Należy zwrócić uwagę na łącznik, który powinien lekko się wyginać.
- Półautomatyczne – wymagają specjalistycznego obuwia z rantem na pięcie. Są wyjątkowo precyzyjne, szybkie w zakładaniu. Moim zdaniem najlepszy rodzaj montażu raków dla turystów.
- Automatyczne – wymagają specjalistycznego obuwia z rantami. Są najbardziej precyzyjne i idealne do trudnych warunków, a szczególnie wspinaczki.
Kiedy używać raków?
– W wysokich górach, na stokach powyżej 20 stopni kąta nachylenia.
– Podczas wspinaczki lodowej.
– W sytuacjach, gdy priorytetem jest maksymalne bezpieczeństwo.
Raczki – wygoda w mniej wymagającym terenie
Raczki to lżejsza i bardziej kompaktowa wersja raków, przeznaczona do dużo łatwiejszych tras. Składają się z elastycznej gumy, którą nakłada się na buty, oraz z metalowych kolców lub łańcuszków zapewniających przyczepność.
Zalety raczków
– Są lekkie i łatwe w transporcie.
– Pasują do większości obuwia, także codziennego.
– Prosty montaż, który można wykonać w kilka sekund.
Kiedy używać raczków?
– Na umiarkowanie oblodzonych lub zaśnieżonych ścieżkach.
– Do kąta nachylenia 20 stopni.
– Podczas spacerów w lesie lub parku zimą.
– Na nizinnych i łagodnych trasach górskich.
– Do codziennych aktywności, takich jak dojście do pracy w warunkach oblodzenia.
Kluczowe różnice:
Raki są produktem stworzonym w góry. Nie ważne czy idziesz na Kasprowy Wierch, Czerwone Wierchy czy na Rysy. Musisz mieć je zawsze ze sobą! Raczki to produkt stworzony dla amatorów turystyki zimowej, którym wystarczy podstawowa ochrona w prostym, górskim terenie.
Kluczową różnicą tych produktów jest długość zębów i ich praca na stromych stokach. Raki pozwalają na poruszanie się w dosłownie każdym terenie. Zęby raczków są krótsze i węższe, przez co nie zapewniają przyczepności już na stokach powyżej 20 stopni kąta nachylenia.
Aby dbać o swoje bezpieczeństwo należy zapamiętać dwie proste zasady:
- Powyżej górnej granicy lasu zawsze korzystamy z raków.
- Raczki sprawdzą się świetnie w dolinach oraz na niezbyt stromych stokach.
Jak dokonać wyboru?
Decyzja między rakami a raczkami powinna zależeć od warunków, w jakich planujemy się poruszać, oraz od rodzaju aktywności. Jeśli celem są wysokogórskie szczyty, a trasa prowadzi przez strome i oblodzone stoki, raki będą niezbędne. Z kolei na mniej wymagających szlakach, w miejskich parkach czy podczas spacerów w lesie, raczki zapewnią wystarczającą przyczepność i wygodę.
Podsumowanie
Raki i raczki to dwa różne narzędzia, które odpowiadają na różne potrzeby. Znajomość ich właściwości i zastosowań pozwoli wybrać odpowiednie rozwiązanie, które zwiększy bezpieczeństwo i komfort poruszania się zimą. Pamiętajmy, że niezależnie od wyboru, kluczowe jest także dostosowanie pozostałego ekwipunku do warunków atmosferycznych oraz zachowanie ostrożności.
Powyższe zdjęcia prezentują odpowiednio raki półautomatyczne oraz raczki. Ogromna różnica widoczna jest gołym okiem, dlatego pamiętaj o ich przeznaczeniu! Nie wmawiaj sobie, że jakoś to będzie, że dasz radę. Niestety, ale w Tatrach można spotkać ludzi w raczkach, idących nawet na Rysy… Cóż, jeżeli nie dbasz o swoje bezpieczeństwo, pamiętaj że spadając, możesz zrobić krzywdę także innym ludziom.
